STAR is een online pedagogisch hulpmiddel dat een veilig en verantwoordelijk internetgebruik promoot bij jongeren met autismespectrumstoornissen (ASS).

STAR is een online pedagogisch hulpmiddel dat een veilig en verantwoordelijk internetgebruik promoot bij jongeren met autismespectrumstoornissen (ASS).

De doelstellingen

office-two-men

Het STAR-programma is gebaseerd op de STAR Toolkit van Childnet en werd in samenwerking met de SUSA-foundation en De Kade ontwikkeld. Het richt zich tot al het personeel van scholen en centra die jongeren met ASS ondersteunen.

Met STAR willen we leraren en begeleiders ondersteunen om jongeren met ASS aan te leren hoe ze kunnen omgaan met online risico‘s. Dit doen we door verschillende activiteiten voor te stellen die zowel klassikaal als individueel, op de computer kunnen worden uitgevoerd. Deze activiteiten zijn onderverdeeld in verschillende thematische modules die aansluiten bij de situaties waarmee deze jongeren worden geconfronteerd. We hebben de tool zo gebruiksvriendelijk mogelijk gemaakt, zodat jongeren met ASS er steeds makkelijk mee aan de slag kunnen.

Bovendien is deze tool breed en concreet. Het is een brede tool omdat er zoveel mogelijk onderwerpen met betrekking tot online veiligheid worden behandeld: beveiliging en privacyinstellingen; betrouwbaarheid van bronnen en fake news; online en offline vriendschappen; respect voor anderen en voor zichzelf. De tool is concreet omdat we in elk thema dieper ingaan op situaties uit de leefwereld van de jongeren, zodat ze steeds de link kunnen leggen met hun eigen leven.

Thema 1

Veiligheid

Met vrienden, nieuwe dingen ontdekken en spelletjes spelen. En toch moet elke jongere, elke keer hij online gaat, aandacht besteden bij het delen van persoonlijke informatie op het net. Sommige persoonlijke informatie, zoals hun adres of waar ze zich op dat moment bevinden, moet niet gedeeld worden met de hele wereld. Andere informatie is minder gevoelig en kan wel worden gedeeld, zoals muziekvoorkeur. Jongeren met ASS hebben moeite om een onderscheid te maken tussen informatie die probleemloos online gedeeld kan worden en informatie die ze beter voor zichzelf houden.
Met deze module leren jongeren om het onderscheid te maken tussen persoonlijke gegevens en openbare gegevens; ze gaan dieper in op het concept “vertrouwelijkheid” en ze leren ook hoe ze hun privacyinstellingen op verschillende sociale mediaplatformen kunnen beveiligen.
Thema 2

Kritische blik

Dankzij het internet hebben jongeren toegang tot een bijna oneindige hoeveelheid informatie over een brede waaier aan onderwerpen. Of ze nu informatie willen opzoeken voor een schooltaak, surfen op de sites van hun hobby’s, op de hoogte willen blijven van het laatste nieuws, sport of iets nieuws willen ontdekken, het internet biedt oneindig veel mogelijkheden voor jongeren. Dankzij de populariteit van sociale netwerken, forums, datingsites en blogs hebben jongeren ook meer keuzevrijheid over met wie ze online contact maken en communiceren.

Maar dat dit alles toegankelijker is geworden, betekent niet noodzakelijk dat die info ook betrouwbaar is. Dit is een grote uitdaging voor jongeren met ASS die moeite hebben om de informatie die ze online vinden, kritisch te bekijken. Vooral de betrouwbaarheid evalueren van zowel informatie als van andere gebruikers is niet vanzelfsprekend.
Via deze module leren de jongeren hoe ze een betrouwbare bron van informatie kunnen herkennen en leren ze kritisch te kijken naar alle informatie die op sociale netwerken circuleert.
Thema 3

Vriendschap

Voor veel jongeren is vriendschap een moeilijk concept, zeker voor jongeren met ASS voor wie sociale interactie niet altijd evident is. Online communicatie kan voor jongeren met ASS een positief alternatief vormen, omdat ze het makkelijker vinden om zich via een scherm uit te drukken dan in levende lijve. Ze zullen de personen met wie ze online praten snel als vrienden beschouwen. Het is dus belangrijk om hen te ondersteunen bij het maken van een onderscheid tussen offline en online vrienden, bijvoorbeeld door te vertrekken vanuit de mate waarin ze die personen kunnen vertrouwen.
Met deze module leren ze een onderscheid te maken tussen de soorten "vrienden" met wie ze online kunnen communiceren, van familie tot echte vrienden en kennissen.
Thema 4

Respect

Het beste vertrekpunt voor dit thema is de vraag of de jongeren begrijpen hoe ze offline respect kunnen tonen voor anderen. Wat betekent bijvoorbeeld "offline vriendelijk zijn" voor hen? Respect en vriendelijkheid kunnen verschillende vormen aannemen. Bespreken en verkennen wat respect betekent volgens jongeren, is dus een belangrijke eerste stap. Zodra ze begrijpen wat respect, welwillendheid en vriendelijkheid inhouden en ze deze waarden offline kunnen toepassen, zullen ze meer geneigd zijn om na te denken over hoe ze die waarden ook online kunnen uiten. Dit zal hen er ook toe aanzetten om na te denken over de problematiek van (cyber)pesten.
Respect is dus een kwestie van respect ten opzichte van anderen, maar zeker ook een kwestie van respect ten opzichte van zichzelf. Jongeren kunnen er via sociale media namelijk toe aangezet worden om online met hun seksualiteit te experimenteren. Het is erg belangrijk hier voorzichtig mee om te gaan zodat we vermijden dat wat we delen, ons kan schaden. Jongeren met ASS hebben soms moeite om te begrijpen wat de gevolgen kunnen zijn als ze bepaalde foto‘s online delen.
In deze module worden ze uitgenodigd om na te denken over sociaal aanvaardbaar en positief gedrag. Ze krijgen ook enkele tips mee over relationeel, affectief en seksueel gedrag online.

Waarom hebben we deze tool ontwikkeld?

logo-star

Child Focus, de Stichting voor Vermiste en Seksueel Uitgebuite Kinderen, werkt al sinds 2000 rond het thema veilig internetten voor kinderen en jongeren.

De vraag van professionals naar een tool die aangepast is aan kwetsbare jongeren stijgt voortdurend en ook het aantal dossiers waarbij jongeren met ASS betrokken zijn, neemt toe. Daarom heeft Child Focus besloten om samen met deskundigen een tool te ontwikkelen die specifiek gericht is op jongeren met ASS.

Sociale media bieden kinderen en adolescenten met ASS meer communicatiemogelijkheden. Online contacten leggen, vrienden ontmoeten, zich profileren, ... Bovendien kunnen deze sociale media door de begeleiders ook als pedagogische tool worden ingezet. Maar naast de positieve aspecten, merken we ook dat het juist deze kinderen en jongeren zijn die extra begeleiding nodig hebben bij hun gebruik van sociale media. Hoe moeten ze online communicatie interpreteren? Wie zijn "echte" vrienden? Hoe kunnen ze hun privéleven beschermen? Met deze tool willen wij stilstaan bij deze verschillende aspecten. Daarvoor hebben we concrete en praktische activiteiten ontworpen die rechtstreeks verbonden kunnen worden met de dagelijkse digitale omgeving van de jongeren. 

We hebben onze ervaring bij Child Focus op het vlak van mediawijsheid en de begeleiding van kinderen en jongeren met ASS gecombineerd tot een veelzijdige tool die hopelijk voor veel kinderen en jongeren met ASS, leraren, hulpverleners, enz. een toegankelijke aanpak biedt om samen de digitale wereld te verkennen.

Maak een animatoraccount aan

Helpen

logo-starInstructies voor gebruik
logo-startraining@childfocus.org
logo-star02/4754439

Er vindt een incident plaats op sociale media in uw school of organisatie !

  1. Bel het gratis nummer 116 000 van Child Focus. U wordt verbonden met een hulplijn waar specialisten uw vragen beantwoorden en u de nodige hulp bieden om een situatie waarbij uw leerlingen betrokken zijn op te lossen.

  2. Raadpleeg clicksafe.be: het preventieportaal over veilig internetten van Child Focus. Deze website verzamelt heel wat nuttige informatie en tips die u kunt toepassen als er problemen rond sociale media optreden.

  3. Contacteer De Kade: Vzw De Kade is een netwerk van
    • Begeleidingscentrum Spermalie- Het Anker
    • Observatie- en behandelcentrum De Berkjes
    • Scholen voor buitengewoon onderwijs op de campussen Spermalie, Het Anker, De Berkjes en De Polder
    • Revalidatie- en Hoorcentrum Spermalie

    De Kade biedt ondersteuning aan meer dan 3000 kinderen, jongeren en volwassenen met een visuele, auditieve en/of communicatieve beperking (al dan niet met bijkomende problemen), een gedrags-en/of emotionele stoornis, een autismespectrumstoornis, een complexe leerstoornis en/of een ontwikkelingsstoornis. Je vindt ons op meer dan 20 vestigingsplaatsen in regio Brugge.
    Elk team zet zijn gespecialiseerde kennis en kunde in om de persoon met een beperking en/of zijn omgeving de kans te geven optimaal te ontwikkelen en te ontplooien, kwaliteit van bestaan te ervaren en iemand te zijn.

  4. Contacteer SUSA: deze stichting richt zich in de eerste plaats op de begeleiding (diagnostisering, opvoeding, huisvesting, tewerkstelling, ontspanning, deelname aan de gemeenschap en actief burgerschap, persoonlijke, sociale en affectieve ontwikkeling) op elk moment in het leven van personen met ASS en personen met een verstandelijke beperking in combinatie met ernstige gedragsstoornissen. SUSA ondersteunt bovendien ook al wie betrokken is bij hun situatie.

  5. Contacteer AWEL: Elke jongere tussen 6 en 25 jaar oud op zoek naar een antwoord op een vraag, worstelend met een onbesliste keuze of verveeld met een verhaal, kan volledig gratis en anoniem contact opnemen met Awel. We bieden een gratis dienstverlening. Als oproeper hoef je dus nooit te betalen om Awel te contacteren. En een gesprek met 102 is niet zichtbaar op de factuur. We zorgen ervoor dat je jouw vragen kan stellen zonder dat iemand anders hierover iets hoeft te weten. Zo vraagt Awel nooit naar je naam of naar je contactgegevens. Geen enkele vraag of verhaal is ons teveel. Al jouw vragen en verhalen zijn dus welkom. Telefoon | 102 | elke dag van 16u tot 22u, behalve op zon- en feestdagen. E-mail | brievenbus@awel.be. Chat | www.awel.be | elke dag van 18u tot 22u, behalve op zon- en feestdagen. Forum | www.awel.be.

  6. Raadpleeg Safeonweb: safeonweb.be wil Belgische burgers op een snelle en correcte manier informeren over cybersecurity, grote actuele digitale dreigingen en online veiligheid.

De partners van de tool